Бухоролик бўлганим учун асосий ижодим шу ер билан боғланади. Кўҳна тарих ва бугунги жонли ҳаётни уйғунлаштириб акс эттириш энг севимли йўналишимдан. Шунинг учун ўзимнинг йил суратларим орасида уларни кўрсатмасам бўлмасди.

Ушбу суратларни 2025 йилги энг яхши ижодий намуналарим деб ҳисоблайман. Композицион жиҳатдан ҳамда ранглар уйғунлиги мос келган. Инсон доимо гўзалликка қараб интилади, бахтли бўлишни хохлайди. Мен учун биринчи расм бахтли оила, гўзал ҳаёт тимсоли.

Иккинчи сурат эса оқ-қора ранглардан иборат. Инсон бир умр бахтли бўлолмайди. Ойнинг ўн беши ёруғ бўлса, ўн беши қоронғу. Мен оптимистман. Агар кишининг бошига кулфат тушса, унинг кетидан яхши кунлар, албатта, келишига ишонаман.

Охирги суратни эса она шаҳрим Бухоронинг гўзаллигини яна бир марта тасвирлаш мақсадида олганман. Кўна тарих қўйнида болаларнинг қувноқ ўйнаши одамга ўзгача завқ бағишлайди.

2025 йилда Франциянинг Бурж шаҳрида менинг биринчи халқаро даражадаги шахсий кўргазмам — «L’art du mouvement» бўлиб ўтди. Биринчи суратдаги Эйфел минорасининг кадри мен учун муҳим босқич рамзига айланди. Бу сурат янги аудитория билан бошлаган мулоқотнинг ифодаси бўлиш билан бирга фотография тилида чегаралар бўлмаслиги ва у мамлакатлардан ташқарида ҳам тушунарли эканини тасдиқлайди.

Иккинчи суратимни ҳам айнан Франциядалигимда олганман. Лувр — вақтни бошқача ҳис қилиш имкони. Бу ерда турли даврлар, услублар ва тақдирлар бир-бири билан туташади. Санъат асарлари орасида ҳаракатланаётган одамларни кузатар эканман, санъат лаҳзалар ва ҳис-туйғуларни асраб, уларга инсон умридан ҳам узоқроқ яшаш имконини бериши ҳақида ўйлагандим.

Учинчи сурат тасодифий икки марталик экспозицияга айланди: кадрларнинг бир қисми 2024 йил ёзида Истанбулда олинган, қолган қисми эса 2025 йилда Берлинда тасвирга туширилган. Битта тасвирда икки шаҳар ва икки маданият уйғунлашди. Катта турк диаспораси яшайдиган Берлин шаҳрида бу кадр айниқса рамзий маъно касб этади. У чегаралар фақат шартли экани, инсоний ҳикоялар эса доимо бир-бири билан туташиб боришини эслатади.

Балет ва рақс менинг ижодимдаги асосий мавзулардан бири ҳисобланади. Мени тананинг пластикаси, ритм ва такрорлаб бўлмайдиган ҳаракат лаҳзалари ўзига тортади. Тўртинчи ва бешинчи ўринда балетдан тақдим этган кадрларимда мен аниқ бир ҳаракатни эмас, балки фақат бир зум яшаб, дарҳол йўқолиб кетадиган ҳаракат ҳиссини тасвирлашга интилганман.

Ушбу фотосуратларим орқали чекка ҳудудлардаги оддий қишлоқ одамларининг ҳаёти, қадриятларини ифодаламоқчи бўлганман. Шу билан бирга суратларим орқали Ўзбекистон қишлоқларидаги газ йўқлиги билан боғлиқ муаммоларни ҳам кўрсатмоқчи бўлганман. У ерларда ҳам халқ ва ҳаёт, имконият кутиб эмас, яратиб яшаётган Ватан болалари бор дегим келган…

Фарғонанинг Аввал шаҳарчасида маҳаллий деҳқон уйи ёнида янги териб олинган наъматак меваларини сараламоқда. У 40 йилдан ошиқ вақт давомида 10 гектарлик хўжалигида наъматаклар етиштиради. Улар аввал қўлда эҳтиёткорлик билан терилади, сўнг тахминан бир ҳафта давомида қуритилиб, кейин қадоқланади. Етиштирилган маҳаллий наъматакларнинг аксари ҳудудий экспортчиларга сотилади, улар эса маҳсулотни Россия ва Ўзбекистон дорихоналарига етказиб беради. Наъматаклар табиий шифобахш восита, айниқса, юқори қон босими учун фойдали ҳисобланади.

Бу йил мен учун Ғарбий Қозоғистон, аниқроғи, Манғистау вилояти ҳақиқий кашфиёт бўлди. Ўзбекистон ва Қозоғистонни деярли бир хил ҳудудлар ажратиб туради. Масалан, Орол денгизи, Устюрт платоси. Қозоғистонлик дўстларимнинг бундай қизиқарли масканларда туризмни йўлга қўйганлари менга жуда ёқди. Аслида, бу Устюрт платосининг ғарбий қисми ҳисобланади. Ўзбекистонда ҳам шунга ўхшаш қизиқарли жойлар бор ва бу бизда ҳам экологик туризмни ривожлантириш учун айни муддао.

Йил давомидаги ижодимнинг асосий қисмини маҳаллий ва халқаро тадбирларни ёритишга бағишладим. Суратларимнинг марказида ватандан ташқарида Ўзбекистоннинг қиёфасини яратишда муносиб ҳисса қўшиб келаётганлар турибди.

Мен пара спортчиларни суратга олиш жараёнида уларга мухлислик ҳам қилиб келаман. Лекин мухлислик фотожурналист учун халал бериши, мухлислик қила туриб ҳаяжонли лаҳзаларни суратга ололмай қолиши мумкин. Биринчи суратдаги Моҳигул эса менинг бу йилги қаҳрамонларимдан бири. Унда келажакдаги Паралимпиада чемпионлигини ҳис қиляпман. Аслида улар кўпчилик.

Токиодаги Сурдлимпиада мусобақаларда Ўзбекистон терма жамоасидаги барча медалларни айнан таэквондо йўналишидаги спортчилар олиб келишди. Бу эса мураббий Даврон Хидиров ва унинг сафдошлари меҳнати жуда катталигини англатади. Иккинчи сурат Даврон Хидировнинг финал баҳслари жараёнидаги ҳолатидан олинган. Бу ерда мураббий барча финалга чиққан шогирдларининг баҳсларида ёнида бўлишга ва бир вақтнинг ўзида навбатдаги спортчини ҳам баҳсга тайёрлашга шошилмоқда.

Учинчи суратда 2017 – 2025 йилларда UNESCO’нинг ўнинчи бош директори сифатида фаолият юритган Аудрей Азоулайни кўрасиз. Унинг меҳнат фаолиятини ниҳоялаши ва хайрлашув маросими айнан Самарқандда ўтган UNESCO бош конференцияси кунларига тўғри келди. Ушбу конференция жараёнида Аудрей Азоулай хонимнинг расмий фотосуратчиси сифатида фаолият олиб бориш мен учун катта масъулият эди. Жараёнда жуда кўп суратлар олдим. Сизларга эса ўзимга энг ёққан суратимни тақдим этдим.

Охирги учта сурат эса Гулзода Худойназарованинг хориждаги яккахон концертлари, асосан, мақомлар — анъанавий ва халқ мусиқа меросимизнинг шоҳ асарларидан, Шашмақом асарлари ва катта ашулалардан иборат. Бу ижроларни шунчаки суратга олиб бўлмайди.

Ва сўнгги суратда 2017 – 2025 йилларда UNESCO’нинг ўнинчи бош директори сифатида фаолият юритган Аудрей Азоулайни кўрасиз. Унинг меҳнат фаолиятини ниҳоялаши ва хайрлашув маросими айнан Самарқандда ўтган UNESCO бош конференцияси кунларига тўғри келди. Ушбу конференция жараёнида Аудрей Азоулай хонимнинг расмий фотосуратчиси сифатида фаолият олиб бориш мен учун катта масъулият эди. Жараёнда жуда кўп суратлар олдим. Сизларга эса ўзимга энг ёққан суратимни тақдим этдим.

Биринчи суратда ўзбек маданиятининг бойлиги ва ранг-баранглиги жонли акс этган. Унда раққосларнинг ҳар бир ишораси, ҳар бир нигоҳида қандайдир ҳикоя бор. Уларнинг барчаси биргаликда маданиятнинг қудратли, тирик манзарасини кўрсатади.

Иккинчи сурат эса от спортини суратга олишдаги илк тажрибам ҳисобланади. Жараёнга шу даражада берилиб кетганимдан кўплаб кадрлар олдим ва уларнинг орасидан айнан шунисини танладим. Сурат менга спорт фотографиясида лаҳзани ҳис қилиш ҳамда ритм сезгисининг нақадар муҳимлигини кўрсатди.

Сўнгги кадрда шамол осмон узра чизиқлар чизади, қушлар эса бу чизғиларни давом эттириб, ҳаракат ва эркинлик ҳиссини яратади. Бу сурат йил давомида фотография билан шуғулланишни давом эттириш учун уч марта кучли мотивация берди. Узбекистан Аирwайс журналида чоп этилди, «Глобал абилитй пҳотограпҳй чалленге» халқаро танловида йилнинг энг яхши 25 та иши қаторига кирди ва Японияда ўтказилган кўргазмада намойиш этилди. Айнан шунинг учун ҳам 2025 йилимдаги энг яхши ижодий ишларим сафига қўшишни хоҳлайман.

Бу йилги ижодим спорт мусобақалари, маҳаллий фестиваллар ва қишлоқ ҳаётини ёритишдан иборат бўлибди. Бу йил аёллар футболи мусобақалари ҳам муваффаққиятли давом этди. Қизлар жамоаси кўплаб давомий ғалабаларга эришди. Биринчи суратимни қарши дарвозага гол киритилган лаҳзада суратга олганман. Бу суратда Ватан, ғалаба, жамоавий хурсандчилик туйғуларини ҳис қиламан.

Иккинчи суратдаги аёлнинг миллий кийим ва миллий ижросида ўзбек аёли образини кўргандек бўлганман. Шунинг учун ҳам бу сурат менга қадрли.

Қишлоқдан олинган суратларимнинг эса ҳеч бири қадрли эмас, ундаги одамлар қадрли. Уларнинг ҳаммаси ўз ҳаёти, яшаш шароитларида ҳам қадр топишини ич-ичимдан хоҳлайман.

Тошкентдаги ўзгаришларни, шаҳардаги аҳамиятли, эътибор қаратиш лозим ҳолатларни ҳужжатлаштириш, севимли машғулотим. Махсус автобус йўлаги йўлга қўйилган Шота Руставели кўчаси, чанг шулар жумласидандим. Бешинчи сурат эса 2025 йилда ўзимга энг ёққан ишим ҳисобланади. Бу астрофография йўналишидаги илк синовим. Бу каби суратлар реал кўз билан кўринадиган рангларни акс эттирмайди, балки илмий маълумотларни визуал тушунарли қилиш мақсадида яратилади. Шунинг учун унда контраст ва ранглар сунъий кучайтирилган.

Биринчи суратим орқали тарихий меросга бўлган муносабат фақат ибодат билан эмас, балки кундалик хулқ-атвор билан ҳам ўлчаниши лозимлигини кўрсатмоқчи бўлдим.

Иккинчи суратимда болалик, беғуборлик ҳамда шаҳардаги оддий ҳаёт акс этгани учун ҳам уни яхши кўраман.

Охирги суратда ерда ҳаракатланаётган чумоли орқали йил давомида юз берган катта воқеалар фонида кичик ҳаётларнинг борлиги ва тўхтамаслигини ифодалаганман.

Ҳайвонлар ва футбол мусобақаларини суратга олишни яхши кўраман. Улардаги ноодатий лаҳзаларни кадрга муҳрлаш ҳар доим ҳам бўлавермайди. Тақдим этган суратларимда айнан шу хусусиятлар борлиги учун ҳам менга қадрлироқ.

Бу йил фотографиянинг турли жанр ва услубларда ўзимни синаб кўришга ҳаракат қилдим. Кўпроқ кузатдим ва доимий изланишим кераклигини англадим. Нега айнан шу суратларимни йил фотоларим деб тақдим этаётганим ҳақида рости менда рости жавоб йўқ. Улар ўзим учун қизиқ суратлар. Умуман, катта фотографларнинг ишлари олдида меники ҳеч нима эмас, шунга нимадир деёлмайман.

Болалигимизда деярли ҳаммамиз осмонда кўринган самолётларга қўл силкитган бўлсак керак. Биринчи суратим ўша дамларни эслатиб юборади. Умуман, «темир қуш»лар парвозини кузатиш одамга завқ беради, айниқса, жараён янада яқин масофада бўлса.

Яна бу суратда ҳеч қандай ясамалик йўқ, шунчаки, кун ботиши арафасидаги табиий манзара ва инсонларнинг чин дилдан қилган ҳаракати акс этган. Одамлар тепаликка чиқиб, худди қадрдон инсонини кузатаётгандек самолёт ортидан қўл силкитишмоқда. Суратнинг энг кучли томони ундаги «тириклик» ҳиссида, яъни совуқ темир техника ва иссиқ инсоний меҳр бир кадрда учрашган.

Иккинчи суратимда Тошкент кўчаларининг меҳрли ва самимий қиёфаси акс этган. Боғдаги кўча созандасининг куйига берилиб рақс тушаётган жажжи қизалоқ, балки буни ҳаётнинг ҳеч қандай бўёқларсиз қисми, дейиш ҳам мумкин. Айнан мана шундай кичик ва беғубор қувончлар бизнинг кундалик тиғиз ҳаётимизни мазмунли қилади.

Учинчи суратда эса Тошкентнинг икки хил қиёфаси — тарих ва келажак тўқнашуви кўрсатиб берилган. Биринчи пландаги пастқам, анъанавий услубдаги Эски шаҳар бинолари ва уларнинг ортидан кўкка бўй чўзган осмонўпар бинолар ўртасидаги фарқни кўрсатиб бермоқчи бўлганман.

Тўртинчи суратда эса энг катта экологик муаммодан вақтинча қутулган Тошкент осмони акс этган. Биласиз, узоқ вақт давом этган чанг-тўзонлардан кейин тиниқлашган осмон нафақат шаҳарнинг, балки одамларнинг ҳам нафаси енгиллашишига сабаб бўлди. Ғубор тарқалган лаҳзада шаҳарнинг энг чекка нуқталари ҳам кафтдек намоён бўлиб қолганди ўшанда.

Охирги суратимда ижтимоий контрастни акс эттирмоқчи бўлганман ва бу кутилмаганда юз берганди. Тадбирдан бироз зерикиб кўчага чиқсам, ойна қаршисида ота ва боланинг ичкаридаги автомобилни мириқиб томоша қилиб турганига гувоҳи бўлгандим. Ялтираб турган қимматбаҳо Таҳоэ автомобили ва уни шиша ортидан, ташқаридан кузатиб турган ота-бола образи жамиятдаги катта бир манзарани битта кадрга жамлаган, деб ҳисоблайман.

Отанинг қўлидан тутиб турган жажжи болакай ва уларнинг қимматбаҳо машинага тикилиб туришида ҳам ҳайрат, ҳам келажакка бўлган умид ва мақсад сезилади. Бу ерда шиша тўсиқ нафақат жисмоний чегара, балки икки хил дунё — ҳашамат ва кундалик ҳаёт ўртасидаги нозик пардани англатади. Самимий ва бироз маҳзун туюлган бу лаҳза инсоннинг ҳамиша яхшироқ ҳаётга интилишини, отанинг эса фарзандига энг яхшисини кўрсатиш истагини муҳрлаган. Айнан мана шундай ҳаётий ҳақиқатлар акс этгани учун ҳам бу кадр ўзимга жуда ёқади.

Бу йилим иш ва саёҳатлар билан сермазмун ўтди. Кўплаб воқеалар ичидан энг муҳимини ажратиб кўрсатиш осон эмас. Аммо экологик муаммолар, хусусан, тартибсиз қурилишлар, сув танқислиги, ҳаво ифлосланиши ва, айниқса, бу масалаларга йил давомида мени ҳам, жамиятни ҳам бирдек ташвишга солди.

Йил воқеаларининг алоҳида бир қисми эса футбол бўйича терма жамоамизнинг 2026 йилги Жаҳон чемпионатига йўлланма олгани бўлди. Бу — узоқ йиллардан буён илк бор қайд этилган тарихий ютуқ! Менга жамоанинг бутун йўлини — саралаш босқичидаги дастлабки ўйинлардан тортиб, якуний қуръа ташлаш маросимигача кузатиб бориш насиб этди.