Har bir yil yakunlanar ekan, uning qanday o‘tgani haqida an’anaviy tarzda turli materiallar taqdim etiladi. Gazeta nashri bu galgi materiallari orasida o‘zbekistonlik fotosuratchilarning yil davomida olgan eng sara suratlarini ham taqdim etishga qaror qildi.

Biz Gazeta va boshqa nashrlarda faoliyat yuritadigan, shuningdek, mustaqil ijod qilayotgan o‘nlab fotograflardan yil davomidagi ishlari orasidan o‘z nazaridagi “yil suratlari"ni taqdim etishlarini so‘radik. Marhamat, 15 nafar fotografning 70 ga yaqin surati bilan tanishing.

Buxorolik bo‘lganim uchun ijodimning katta qismi aynan shu shahar bilan bog‘liq. Ko‘hna tarix va bugungi jonli hayotni bir kadrda uyg‘unlashtirib aks ettirish eng sevimli yo‘nalishlarimdan biri. Shu sababli yil davomida olgan suratlarim orasida aynan shu manzaralar alohida o‘rin tutadi.

Ushbu suratlarni 2025-yilgi eng yaxshi ijodiy namunalarim deb hisoblayman. Ularda kompozitsiya va ranglar uyg‘unligi ham bor. Birinchi suratimni ona shahrim Buxoroning go‘zalligini yana bir bor ko‘rsatish maqsadida olganman. Ko‘hna tarix qo‘ynida bolalarning quvnoq o‘ynashi insonga o‘ziga xos zavq bag‘ishlaydi.

Ikkinchi surat esa oq-qora ranglarda ifodalangan. Hayot doimo yorug‘ bo‘lavermaydi. Shunga qaramay, men optimistman — inson boshiga kulfat tushganidan so‘ng ham yaxshi kunlar kelishiga ishonaman. Inson doimo go‘zallikka intilar ekan, baxtli bo‘lishni xohlaydi. Shu ma’noda uchinchi surat men uchun baxtli oila va go‘zal hayot timsolidir.

Birinchi suratim tasodifiy ikki martalik ekspozitsiyaga aylandi: kadrlarning bir qismi 2024-yil yozida Istanbulda, qolgan qismi esa 2025-yil Berlinda tasvirga olingan. Bitta tasvirda ikki shahar va ikki madaniyat uyg‘unlashdi. Ayniqsa, katta turk diasporasi yashaydigan Berlin uchun bu kadr ramziy ahamiyat kasb etadi — u chegaralar faqat shartli ekani, insoniy hikoyalar esa doimo bir-biri bilan tutashib borishini eslatadi.

Balet va raqs ijodimdagi asosiy mavzulardan biri hisoblanadi. Meni tananing plastikasi, ritm va takrorlab bo‘lmaydigan harakat lahzalari o‘ziga tortadi. Keyingi suratlarda baletga bag‘ishlangan kadrlar orqali aniq bir harakatni emas, balki faqat bir zum yashab, darhol yo‘qolib ketadigan harakat hissini tasvirlashga intilganman.

2025-yilda Fransiyaning Burj shahrida mening birinchi xalqaro darajadagi shaxsiy ko‘rgazmam — “L'art du mouvement” bo‘lib o‘tdi. To‘rtinchi suratdagi Eyfel minorasi kadri men uchun muhim bosqich ramziga aylandi. Bu surat yangi auditoriya bilan boshlangan muloqotni ifodalash bilan birga, fotografiya tilida chegaralar yo‘qligi va uning mamlakatlardan tashqarida ham tushunarli ekanini tasdiqlaydi.

Oxirgi suratim ham Fransiyada olingan. Luvr — vaqtni boshqacha his qilish imkoni. Bu yerda turli davrlar, uslublar va taqdirlar bir-biri bilan tutashadi. San’at asarlari orasida harakatlanayotgan odamlarni kuzatar ekanman, san’at lahzalar va his-tuyg‘ularni asrab, ularga inson umridan ham uzoqroq yashash imkonini berishi haqida o‘yladim.

Ushbu fotosuratlarim bilan chekka qishloqlarda yashovchi oddiy odamlarning hayoti, ularning qadriyatlari va kundalik kurashini ko‘rsatishni istadim. Ular orqali “gaz yo‘qligiga qaramay, bu yerlarda hayot to‘xtab qolmagan — imkoniyatni kutib emas, uni yaratib yashayotgan Vatan bolalari bor”, degim kelgan…

Farg‘onaning Avval shaharchasida mahalliy dehqon o‘z uyi yonida yangi terib olingan na’matak mevalarini saralamoqda. U 40 yildan ziyod vaqt davomida 10 gektarlik xo‘jaligida na’matak yetishtirish bilan shug‘ullanib keladi. Mevalar avval qo‘lda ehtiyotkorlik bilan teriladi, so‘ng taxminan bir hafta davomida quritilib, keyin qadoqlanadi.

Yetishtirilgan mahalliy mahsulotning aksari hududiy eksportchilar orqali Rossiya va O‘zbekiston dorixonalariga yetkazib beriladi. Na’matak tabiiy shifobaxsh vosita hisoblanib, ayniqsa, yuqori qon bosimida foydali ekanligi aytiladi.

Bu yil men uchun G‘arbiy Qozog‘iston, aniqrog‘i, Mang‘istau viloyati haqiqiy kashfiyot bo‘ldi. Qozog‘istonlik do‘stlarimning aynan shunday noyob maskanlarda turizmni yo‘lga qo‘ygani menga juda ma’qul bo‘ldi. O‘zbekiston va Qozog‘istonni deyarli bir xil tabiiy hududlar ajratib turadi — masalan, Orol dengizi yoki Ustyurt platosi. Mang‘istau hududi Ustyurt platosining g‘arbiy qismi hisoblanadi. O‘zbekistonda ham shunga o‘xshash qiziqarli joylar kam emas va bu bizda ham ekologik turizmni rivojlantirish uchun ayni muddao, deb o‘ylayman.

Men para sportchilarni suratga olish jarayonida ularga muxlislik ham qilib kelaman. Lekin muxlislik fotojurnalist uchun xalal berishi, muxlislik qila turib hayajonli lahzalarni suratga ololmay qolishi mumkin. Birinchi suratdagi Mohigul esa mening bu yilgi qahramonlarimdan biri. Unda kelajakdagi Paralimpiada chempionligini his qilyapman. Aslida ular ko‘pchilik.

Tokiodagi Surdlimpiada musobaqalarda O‘zbekiston terma jamoasidagi barcha medallarni aynan taekvondo yo‘nalishidagi sportchilar olib kelishdi. Bu esa murabbiy Davron Xidirov va uning safdoshlari mehnati juda kattaligini anglatadi. Ikkinchi surat Davron Xidirovning final bahslari jarayonidagi holatidan olingan. Bu yerda murabbiy barcha finalga chiqqan shogirdlarining bahslarida yonida bo‘lishga va bir vaqtning o‘zida navbatdagi sportchini ham bahsga tayyorlashga shoshilmoqda.

Uchinchi suratda 2017 — 2025-yillarda UNESCOʼning o‘ninchi bosh direktori sifatida faoliyat yuritgan Audrey Azoulayni ko‘rasiz. Uning xayrlashuv marosimi aynan Samarqandda o‘tgan UNESCO bosh konferensiyasi kunlariga to‘g‘ri keldi. Ushbu konferensiya jarayonida Audrey Azoulay xonimning rasmiy fotosuratchisi sifatida faoliyat olib borish men uchun katta mas’uliyat edi. Jarayonda juda ko‘p suratlar oldim. Sizlarga esa o‘zimga eng yoqqanini taqdim etdim.

Keyingi ikki suratda esa maqomchi xonanda Gulzoda Xudoynazarova. Uning xorijdagi yakkaxon konsertlari, asosan, maqomlar, Shashmaqom asarlari va katta ashulalardan iborat. Bu ijrolarni shunchaki suratga olib bo‘lmaydi.

Birinchi suratda o‘zbek madaniyatining boyligi va rang-barangligi jonli aks etgan. Unda raqqosalarning har bir ishorasi, har bir nigohida qandaydir hikoya bor. Ularning barchasi birgalikda madaniyatning qudratli, tirik manzarasini ko‘rsatadi.

Ikkinchi surat esa ot sportini suratga olishdagi ilk tajribam hisoblanadi. Jarayonga shu darajada berilib ketganimdan ko‘plab kadrlar oldim va ularning orasidan aynan shunisini tanladim. Surat menga sport fotografiyasida lahzani his qilish hamda ritm sezgisining naqadar muhimligini ko‘rsatdi.

So‘nggi kadrda shamol osmon uzra chiziqlar chizadi, qushlar esa bu chizg‘ilarni davom ettirib, harakat va erkinlik hissini yaratadi. Bu surat yil davomida fotografiya bilan shug‘ullanishni davom ettirish uchun menga uch marta kuchli motivatsiya berdi. Uzbekistan Airways jurnalida chop etildi, “Global ability photograohy challenge” xalqaro tanlovida yilning eng yaxshi 25 ta ishi qatoriga kirdi va Yaponiyada o‘tkazilgan ko‘rgazmada namoyish etildi. Aynan shuning uchun ham uni 2025-yilimdagi eng yaxshi ijodiy ishlarim safiga qo‘shishni xohlayman.

2025-yilgi ijodim sport musobaqalari, mahalliy festivallar va qishloq hayotini yoritishdan iborat bo‘libdi. 2025-yil ayollar futboli musobaqalari ham muvaffaqqiyatli davom etdi. Qizlar jamoasi ko‘plab davomiy g‘alabalarga erishdi. Birinchi suratimni qarshi darvozaga gol kiritilgan lahzada suratga olganman. Bu suratda Vatan, g‘alaba, jamoaviy xursandchilik tuyg‘ularini his qilaman.

Ikkinchi suratdagi ayolning milliy kiyim va milliy ijrosida o‘zbek ayoli obrazini ko‘rgandek bo‘lganman. Shuning uchun ham bu surat menga qadrli. Qishloqdan olingan suratlarimning esa hech biri qadrli emas, undagi odamlar qadrli. Ularning hammasi o‘z hayoti, yashash sharoitlarida ham qadr topishini ich-ichimdan xohlayman.

Toshkentdagi o‘zgarishlarni, shahardagi e’tibor qaratish lozim holatlarni hujjatlashtirish — sevimli mashg‘ulotim. Maxsus avtobus yo‘lagiga ega bo‘lgan Shota Rustaveli ko‘chasi, shaharni qoplagan chang shular jumlasidan. Shuningdek, xorijga safarlar davomida ham ijod qilishga harakat qilaman. Germaniyadagi oy tasvirlari ana shunday ijod mahsulimdir.

Beshinchi surat esa 2025-yilda o‘zimga eng ko‘p yoqqan ishim hisoblanadi. Bu astrofografiya yo‘nalishidagi ilk sinovim. Bu kabi suratlar real ko‘z bilan ko‘rinadigan ranglarni aks ettirmaydi, balki ilmiy ma’lumotlarni vizual tushunarli qilish maqsadida yaratiladi. Shuning uchun unda kontrast va ranglar sun’iy kuchaytirilgan.

Birinchi surat yil davomida jamiyatda ko‘zga tashlangan qarama-qarshiliklarni o‘zida mujassam etadi. Tarixiy va muqaddas inshoot fonida kundalik hayotning beparvo manzarasi aks etib, bugungi shahar madaniyatining real holatini ko‘rsatadi.

Ikkinchi suratimda bolalik, beg‘uborlik hamda shahardagi oddiy hayot aks etgani uchun ham uni yaxshi ko‘raman. Oxirgi suratda yerda harakatlanayotgan chumoli orqali yil davomida yuz bergan katta voqealar fonida kichik hayotlarning borligi va to‘xtamasligini ifodalaganman.

Hayvonlar va futbol musobaqalarini suratga olishni yaxshi ko‘raman. Ammo har doim ham ular bilan bog‘liq noodatiy lahzalarni kadrga muhrlash imkonsiz. Taqdim etgan suratlarimda aynan shu xususiyatlar borligi uchun ham menga qadrliroq.

Bu yil fotografiyaning turli janr va uslublarda o‘zimni sinab ko‘rishga harakat qildim. Ko‘proq kuzatdim va doimiy izlanishim kerakligini angladim. Nega aynan shu suratlarimni “yil fotolarim” sifatida taqdim etayotganim haqida rosti menda javob yo‘q. Ular o‘zim uchun qiziq suratlar. Umuman, katta fotograflarning ishlari oldida o‘z ishimni baholash qiyin, shu bois bu borada ortiqcha izoh berishni istamayman.

Bolaligimizda deyarli hammamiz osmonda ko‘ringan samolyotlarga qo‘l silkitgan bo‘lsak kerak. Birinchi suratim o‘sha damlarni eslatib yuboradi. Odamlar tepalikka chiqib, xuddi qadrdon insonini kuzatayotgandek samolyot ortidan qo‘l silkitishmoqda. Suratning eng kuchli tomoni undagi “tiriklik” hissida, ya’ni sovuq temir texnika va issiq insoniy mehr bir kadrda uchrashgan.

Ikkinchi suratimda bog‘dagi ko‘cha sozandasining kuyiga berilib raqs tushayotgan jajji qizaloq timsolida hayotning hech qanday bo‘yoqlarsiz qismini ko‘rish mummin. Aynan mana shunday kichik va beg‘ubor quvonchlar bizning kundalik tig‘iz hayotimizni mazmunli qiladi. Uchinchi suratda esa Toshkentning ikki xil qiyofasi — tarix va kelajak to‘qnashuvi ko‘rsatib berilgan.

To‘rtinchi suratda esa eng katta ekologik muammodan vaqtincha qutulgan Toshkent osmoni aks etgan. Bilasiz, uzoq vaqt davom etgan chang-to‘zonlardan keyin tiniqlashgan osmon nafaqat shaharning, balki odamlarning ham nafasi yengillashishiga sabab bo‘ldi. G‘ubor tarqalgan lahzada shaharning eng chekka nuqtalari ham kaftdek namoyon bo‘lib qolgandi.

Oxirgi suratimda ijtimoiy kontrastni aks ettirmoqchi bo‘lganman va bu kutilmaganda yuz bergandi. Tadbirdan biroz zerikib ko‘chaga chiqsam, oyna qarshisida ota va bolaning ichkaridagi avtomobilni miriqib tomosha qilib turganiga guvohi bo‘lgandim. Yaltirab turgan qimmatbaho Tahoe avtomobili va uni shisha ortidan, tashqaridan kuzatib turgan ota-bola obrazi jamiyatdagi katta bir manzarani bitta kadrga jamlagan, deb hisoblayman.

Bu yerda shisha to‘siq nafaqat jismoniy chegara, balki ikki xil dunyo — hashamat va kundalik hayot o‘rtasidagi nozik pardani anglatadi. Samimiy va biroz mahzun tuyulgan bu lahza insonning hamisha yaxshiroq hayotga intilishini, otaning esa farzandiga eng yaxshisini ko‘rsatish istagini muhrlagan. Aynan mana shunday hayotiy haqiqatlar aks etgani uchun ham bu kadr o‘zimga juda yoqadi.

Bu yilim ish va sayohatlar bilan sermazmun o‘tdi. Ko‘plab voqealar ichidan eng muhimini ajratib ko‘rsatish oson emas. Ammo ekologik muammolar, xususan, tartibsiz qurilishlar, suv tanqisligi, havo ifloslanishi va, ayniqsa, bu masalalarga yil davomida mas’ullarning beparvoligi meni ham, jamiyatni ham birdek tashvishga soldi.

Yil voqealarining alohida bir qismi esa futbol bo‘yicha terma jamoamizning 2026-yilgi Jahon chempionatiga yo‘llanma olgani bo‘ldi. Bu — uzoq yillardan buyon ilk bor qayd etilgan tarixiy yutuq! Menga jamoaning butun yo‘lini — saralash bosqichidagi dastlabki o‘yinlardan tortib, yakuniy qur’a tashlash marosimigacha bo‘lgan jarayonlarni kuzatib borish nasib etdi.