“Muxlis bo‘lmasa, futbol o‘ladi”
Jahon chempionatiga tayyorlanayotgan o‘zbeklar
“Muxlis bo‘lmasa, futbol o‘ladi”
Jahon chempionatiga tayyorlanayotgan o‘zbeklar
Bugun O‘zbekiston futbol fan-klubi a’zolari Portugaliya va Kongoga qarshi guruh o‘yinlarida milliy terma jamoani qo‘llab-quvvatlash uchun AQSHga jo‘nab ketdi. Muxlislar bir necha oy davomida o‘yinlarga tayyorgarlik ko‘rishdi, qo‘shiq va qichqiriqlarni o‘rganishdi. Gazeta ana shunday repetitsiyalardan biri haqida reportaj tayyorladi.
Bugun O‘zbekiston futbol fan-klubi a’zolari Portugaliya va Kongoga qarshi guruh o‘yinlarida milliy terma jamoani qo‘llab-quvvatlash uchun AQSHga jo‘nab ketdi. Muxlislar bir necha oy davomida o‘yinlarga tayyorgarlik ko‘rishdi, qo‘shiq va qichqiriqlarni o‘rganishdi. Gazeta ana shunday repetitsiyalardan biri haqida reportaj tayyorladi.

Material Coca-Cola ko‘magida tayyorlangan.

Futbol bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasi jahon chempionatiga tayyorgarlik doirasida Nyu-York va Kanadaning Edmonton shaharlarida o‘rtoqlik uchrashuvlarini o‘tkazdi. Ayni paytda sportchilar Jorjiya shtatining Atlanta shahridagi mashg‘ulot bazasida Kolumbiya, Portugaliya va Kongoga qarshi guruh bahslariga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Bu orada terma jamoaning "o‘n ikkinchi" o‘yinchilari — muxlislari futbolchilarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha o‘z dasturlarini tayyorlashdi. O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi boshqaruvidagi milliy fan-klub tarkibida muxlislar 23 va 28-iyun kunlari Xyuston va Atlantada bo‘lib o‘tadigan Portugaliya va Kongoga qarshi o‘yinlarda futbolchilarni qo‘llab-quvvatlaydi.

Gazeta muxbiri 29-30-may kunlari Andijonda bo‘lib, O‘zbekiston fan-klubi a’zolarining futbol bo‘yicha Jahon chempionati uchun tayyorgarlik jarayonlaridan reportaj tayyorladi. Otabek Turdiyev tribunadagi «o‘yinchilar» hikoyalari bilan tanishib, futbolga muhabbatning «andijoncha» ta’midan bahraman bo‘ldi.
O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi qoshidagi Milliy fan-klub 2007 yilda tashkil etilgan. Ikki yil o‘tgach, bugungi kunda Ultras Burgut nomi bilan tanilgan andijonlik muxlislar milliy fan-klub tarkibida Misrga yo‘l olishadi.

"Burgutlar" O‘zbekistondagi muxlislar harakatining eng yorqin vakillaridir. So‘nggi yillarda ularning qo‘shiqlari, qichqiriqlari va chiqishlari futbol muxlislarining e’tiborini tobora ko‘proq tortmoqda. Ayniqsa, «Anjanliklar keldi!» qo‘shig‘i fan-klubning ramziy madhiyasiga aylangan.
«Darajamiz borligi uchun bizga ishonishyapti. Prezidentimiz ham qattiq-qattiq topshiriq berdi. Jahon chempiontiga borish ancha-munchasiga emas. Bu bizning orzumiz», – deydi Andijon fan-klubi rahbari Nodirjon To‘ychiyev.

Uning so‘zlariga ko‘ra, hozir mashq qilayotgan qo‘shiqlariga O‘zbekiston fan-klubining barcha a’zolari va boshqa o‘zbekistonlik muxlislar chempionat o‘yinlari vaqtida qo‘shiladi. Qo‘shiqlarning so‘zlari hammaga jo‘natilgan.
Nodirjon To‘ychiyev, Andijon fan-klubi rahbari
Nodirjon To‘ychiyev matnlarni fan-klub a’zolari «O‘zbekiston», «o‘zbegim», «o‘zbek» va shunga o‘xshash so‘zlarni qatnashtirib yozishini aytdi. Qolaversa, ular milliy qo‘shiqlardan ham foydalanishadi:

G‘ayra-g‘ayra, dam-badam,
Oromijonimsan mani.
G‘ayra-g‘ayra, dam-badam,
O‘zbekistonimsan mani…

Tribunada, shuningdek, Sherali Jo‘rayevning «O‘zbegim», «Yalla» guruhining «O‘zbekiston vatanim», shuningdek, «Xorazmcha lazgi», «Andijon polkasi» va boshqa milliy kuy-qo‘shiqlar ham yangraydi.
Jahon chempionatiga «o‘ynagani, yo dam olgani emas, faqat va faqat «yorish»ga, ishqibozlik qilib, qo‘llab-quvvatlashga» borayotganlarini ta’kidlagan Nodirjon aka bu safar avval bo‘lmagan yangilik — o‘zbek milliy musiqa asboblari(karnay, surnay, qo‘sh nog‘ora)ni ham «sostav»ga qo‘shganini ta’kidladi.

Muxlislarning hayqiriq, qo‘shiqlaridan tashqari, sinxron harakatlar ham muhim. Hamma bir vaqtda qo‘llarini bir xil ko‘tarsa, qarsak chalsa, u yon-bu yonga tebransa va raqsga tushsa, yaqqol ko‘zga tashlanadi. Bu harakatlar, qaysidir ma’noda, tomoshabinga estetik zavq, vatan futbolchilariga shasht-shiddat beradi.
«Qo‘shiqlarimizni yodlab olgan futbolchilarimiz bor. Kelib biz bilan birga kuylashadi. Jaloliddin Masharipov keladi-da, qo‘llarni ko‘tarib-tushirish harakatimizni birgalikda bajaradi. Muxlislar jahon chempionatiga bormasa deylik, futbolchilarimiz gol urib, qayoqqa qaraydi, o‘zbeklar qani demaydimi? Biz bilan quchoqlashib nishonlagisi keladi. Bu juda katta dalda beradi. Muxlislarsiz bo‘ladigan bo‘lsa, futbolni yig‘ishtirib qo‘yaverish kerak», – deydi Nodirjon To‘ychiyev.
Nodirjon aka tayyorgarlik vaqtida yigitlarga tanbeh berib, pastda turadigan qo‘llar kerak emasligi, qo‘llar hamisha tepada turishini aytadi.

«Qo‘lni cho‘ntakka solib, gerdayib yurishni yig‘ishtiramiz. O‘FA tomonidan kiyimlar, sharf, qo‘shimcha narsalar beriladi, o‘yin kuni kiyasizlar. Tag‘in ko‘cha-ko‘yda kiyib yurmanglar. Pardoz-andoz qilib chiqishimiz kerak, bizni hamma ko‘radi. Yigitlar, juda katta narsaga ketyapsizlar», — deydi Nodirjon To‘ychiyev o‘z ukalaridek bo‘lib qolgan fan-klub yigitlariga.
Fan-klub qo‘shiqlari baraban, doira va boshqa cholg‘u asboblari ohangi ostida yangraydi. Muhammadjon To‘lakov 2006-yildan buyon jamoaning asosiy barabanchisi bo‘lib kelgan. Shuningdek, u barabanni to‘ylarda ham chaladi. Aslida, Muhammadjon aka qabristonda go‘rkovlik qiladi. Bo‘sh vaqt topildi deguncha sevimli jamoasini qo‘llab-quvvatlashga oshiqadi. Axir uning ishtirokisiz muxlislar bir maromda kuylashining imkoni yo‘q.

Muhammadjon aka baraban ortidan O‘zbekiston terma jamoasi bilan dunyo kezayotganini, Indoneziya, Qatar, Bahraynga, ikki bor Fransiyaga borib kelganini g‘urur bilan ta’kidladi.
Muhammadjon To‘lakov
Oldin maydonga barabanni kiritmasdi, olib qo‘yishardi. Bekitib bo‘lsa ham olib kirardik. Hozir yaxshi. Ota-bobomiz orzu qilgan narsaga, mana, biz erishyapmiz.
Muhammadjon Sharipov
To‘lachadan kelgan, kattaroq barabani bor Muhammadali Sharipovga «katta bas» deb laqab qo‘yishgan. Chunki u qo‘shiqlar jarangdor va zalvorli eshitilishi uchun kuchli zarb berib turadi. Tahsilni tarix fani yo‘nalishida tugatgan Muhammadali hazillashib o‘zini «oliy ma’lumotli barabanchi» deb ataydi.

«Ichmaymiz, chekmaymiz, ichimizdagi g‘uborni mana shu fanatlik bilan chiqaramiz. Onam rahmatli ishimga qarshilik qilmagan. «Ëmon yo‘ldan yurma, nimani to‘g‘ri deb bilsang, shuni qil» degan. Ayolim esa «dadasi, unaqa qilmang, kap-katta bo‘lib qoldingiz» derdi, Amerikaga ketishimni eshitib, meni ham olib keting deyapti», — deydi Muhammadali kulib.

Andijonda ishlab chiqarish sexi, qo‘l ostida 20 nafar ishchisi bo‘lgan Dilshodbek Abdurahimov ham fan-klubning jonkuyarlaridan. U hamma ishini tashlab, «yayrab, mazza qilgani, raqsga tushib, yozilib, yoshlikka qaytish uchun» ham jamoaga qo‘shilib yuradi.

Jo‘rabek Sherboyev esa milliy terma jamoaning mundialga chiqqan kunida qilgan muxlisligi ortidan uni davlat rahbari «Shuhrat» medali bilan «siylaganini» aytdi.
«Men bularning hammasini qulog‘iga quyib boraman: sevsang, O‘zbekistonni sevasan! O‘zbekistonga mehr bersa, yuragidan chiqaveradi hammasi. Bitta narsa umidida qiladigan bo‘lsa, menga bu yerda hech nima yo‘q ekan, yo tirikchilik yo‘q, yoki men safarga bormasam nima kerak, deydiganlar uchun emas bu. Yuragida o‘ti bor muxlislarni o‘zim bilaman», – deydi fan-klub rahbari Nodirjon aka.
Uning aytishicha, 2005-yilda «Andijon» quyi ligaga tushib qolganida klubga e’tibor pasaygan. «Jamoaning yeyishga noni qolmagan» kezlarda un do‘koni bo‘lgan Nodirjon aka ikki qop un, bir qop piyoz, kartoshka, tuxum, go‘sht bilan yordamlashadi.

«O‘shanda uyimdagilar menga qarshilik qilib, «nimaga bola-chaqangizga qilmaysiz shu narsalarni, futbol sizga nima qilib beradi?» degan. Buni futbolni yaxshi ko‘rganimdan qilganman. Endi, baribir, ayol kishi oilasini ko‘proq o‘ylaydi-da», — deydi Nodirjon To‘ychiyev.
U maktabda o‘qib yurgan paytlari otasi futbolga olib borganlari, ba’zan darsdan qochib, futbolga kirganlarini eslaydi.

«O‘sha vaqtlarda chet eldagidek muxlislik qila olamizmi, deb ko‘p o‘ylardim. Hozir ana shu narsalarga yetib keldik. Mana, o‘zbekona, madaniyatli qo‘llab-quvvatlashni boshladik», — deydi Nodirjon aka.

«22 jinni to‘pning ortidan yuguraversa, senlar baqiraverasanmi?» degan qarshiliklarni kulib eslaydigan Nodirjon akani butun O‘zbekiston taniydi. Uning Parij ko‘chalarida «Boburiylar keldi, Temuriylar keldi!» deya jamoasi bilan kuylab yurganini dunyo ko‘rdi.
Jahon chempionatiga borish uchun hozircha Ultras Burgut’ning 60 nafar a’zolariga viza chiqqan. Qolganlar ham natijasini kutyapti.

Nodirjon To‘ychiyevga ko‘ra, namanganlik muxlislarning 13 nafariga, bir nafar qizilqumlik va samarqandlik muxlisga va “Bunyodkor”ning ikki nafar fan-klub a’zosiga viza berilgan.

Fan-klub a’zolari 16 iyun kuni yo‘lga tushmoqchi. Oxirgi tayyorgarlik Amerikada, qolgan barcha o‘zbekistonlik muxlislar bilan birgalikda bo‘ladi. Shundan keyin ular O‘zbekiston milliy terma jamoasi o‘yinlariga tushib, haqiqiy muxlislik qanaqa bo‘lishini ko‘rsatib qo‘yishmoqchi.

Materialni Otabek Turdiyev tayyorladi.

Matn va barcha grafik materiallarga bo‘lgan huquqlar Gazeta’ga tegishli. Gazeta'da e'lon qilingan materiallardan foydalanish shartlari bilan quyidagi havolada tanishishingiz mumkin.

Qiziqarli narsalarni bilasizmi? U haqida boshqalarga aytib bermoqchimisiz? O‘z hikoyangizni sp@gazeta.uz elektron manziliga yuboring.


Made on
Tilda