«Байроғингизни бутун дунё кўрса, юрагингиз ҳаприқиб кетади»
Футболга ошиқ ўзбек фанатлари ҳикояси
«Байроғингизни бутун дунё кўрса, юрагингиз ҳаприқиб кетади»
Футболга ошиқ ўзбек фанатлари ҳикояси
Футбол бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоасининг мундиалга чиқишини ўзбек халқи узоқ кутди. Футбол катта маблағ, узоқ йиллик тажриба ва тун-у кун қилинган меҳнат эвазига янги даражаларга чиқиб боради. Бироқ футболнинг асоси шуларгина эмас — миллионлаб халқнинг иштиёқи, умиди, ишончи ва муҳаббати бўлмаса, бари бекор. Gazeta ҳаётини футбол билан илиқроқ ҳис қиладиган ана шундай ўзбек фанатларидан баъзиларининг ҳикояларини ҳавола қилади.
Футбол бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоасининг мундиалга чиқишини ўзбек халқи узоқ кутди. Футбол катта маблағ, узоқ йиллик тажриба ва тун-у кун қилинган меҳнат эвазига янги даражаларга чиқиб боради. Бироқ футболнинг асоси шуларгина эмас — миллионлаб халқнинг иштиёқи, умиди, ишончи ва муҳаббати бўлмаса, бари бекор. Gazeta ҳаётини футбол билан илиқроқ ҳис қиладиган ана шундай ўзбек фанатларидан баъзиларининг ҳикояларини ҳавола қилади.

Ушбу материал

кўмагида тайёрланган.

Gazeta Ўзбекистон миллий терма жамоасининг «ЖЧ-2026»даги илк иштирокини бевосита трибунадан туриб томоша қилаётган ўзбекистонлик баъзи футбол мухлислари билан суҳбатлашди. Уларга нега футболга мухлис бўлиб қолгани, миллий жамоа ўйинлари ва Жаҳон чемпионатини қачондан бери томоша қилиб келишлари ҳақида саволлар билан мурожаат қилди.
Бектош Ҳатамов
Бир неча хусусий таълим муассасалари асосчиси, адвокат.

У ўз оиласи билан Ўзбекистоннинг ЖЧдаги ўйинларини томоша қилиш учун Америкага борган эди. Унинг ўғли Исфандиёр Бегматов Колумбиянинг терма жамоамиз дарвозасини ишғол қилганида йиғлагани ортидан дунёга машҳур бўлди.
«Оиламизда мендан бошқа ҳеч ким футболга қизиқмаган. Уйимизда телевизор йўқлиги учун 1994 йилги ЖЧ финалини қўшнимизнинг уйида томоша қилганман. 1997 йили телевизор сотиб олганимиздан кейин 1998 йилги Францияда бўлиб ўтган чемпионатни томоша қилганман. Финал – Франция ва Бразилия «жанги», Зиданнинг дубли, Марсел Десайининг қизил карточка олишини ана шу оқ-қора телевизорда кўрганман», – дейди Бектош Ҳатамов.

У шундан кейин футбол машғулотларига қатнай бошлайди. Бироқ ота-онаси бу танловни кескин рад қилади.

«Ҳаммадан яшириб футболга борар эдим. Тўгарак соат 15:00 да бошланиб, соат 16:30 да тугар эди. Онам ўқитувчи бўлиб, дарсдан соат 17:00 да уйга қайтар эдилар. Мен у кишидан олдин бориб, ҳеч нарса бўлмагандай уйда ўтирар эдим. Шу зайлда уч йил қатнаганман, кейин ўқиш билан бўлиб ташлаб кетдим, футболчи бўлиш пешонада йўқ экан», – дейди у.
Ўзбекистон миллий терма жамоаси ўйинларини қолдирмасдан томоша қилиб келувчи Бектош Ҳатамов футболчиларнинг Абу-Дабида саралаш босқичидан ўтгандаги лаҳзаларига ҳам трибунадан туриб гувоҳ бўлган.

«Ўзбекистоннинг мундиалга чиқишига қаттиқ ишонганим учун ҳам сафардаги ўйинида иштирок этгандим. Терма жамоамизнинг ҳозирги натижаси ҳам ғалаба», – дейди шу кунга қадар Аргентина, Испания ва Францияга мухлислик қилиб келган Бектош Ҳатамов.
У Жаҳон чемпионатига оилавий боришни мақсад қилади ва 2025 йил май ойида Америка визаси учун ариза топширади.

«Биринчи марта ва оила билан Америкага бораётганим учун яхшилаб суҳбатлашишди, нима мақсадда бораётганимизни сўрашди. Виза бермаса керак деб ўйлагандим ўшанда. Сизга ҳозир виза беролмаймиз, лекин «отказ» ҳам қилмаймиз, яна бир текшириб кўриш керак, дейишди», – дейди Ҳатамов.

Орадан бир йилга яқин вақт ўтиб ҳам жавоб келмагач, апрел ойларида «визам нима бўлди экан?» деб электрон хат ёзиб кўрган Бектош Ҳатамовга виза берилганини айтишади.

Табиийки, Америкага оилавий бориш якка боргандан кўра қимматга тушади. Ҳатамов жами беш кишидан иборат оиласига чипта харажатлари учун 12 минг долларга яқин сарфлаганини айтди. Умумий ҳисобда, бир оила учун 50 минг доллар пул кетар экан.

«Колубияга қарши ўйинга бориш вақтида эса чипта тополмадим, кейин Олимпия қўмитасидаги танишим орқали олдим. Биринчи категорияли билетга 750 доллардан тўладим, лекин бизни колумбиялик мухлислар бўлган иккинчи категорияли жойга ўтказишди», – дейди Ҳатамов.
У колумбияликларнинг очиқчеҳра, самимийлигини таъкидлаб, улар ва ўғли Исфандиёр билан бўлган тарихий воқеани сўзлаб берди.
«Биз кўплаб колумбиялик мухлислар орасида эдик. Улар “Колумбия”, бизлар “Ўзбекистон» деб бақирардик. 40-дақиқада бизга урилган голдан кейин атрофни рақиб мухлислар ҳайқириғи тутиб кетди. Бақириб турган Исфандиёр бирданига тушкунликка тушиб, кўзидан ёш чиқиб кетди. Буни кўрган рақиб мухлислари ўғлимни овутиш учун «Ўзбекистон» деб бақира бошлашди», – дейди Бектош Ҳатамов.
Исфандиёр Бегматов
У ушбу лаҳзаларни тасвирга олади ва шу онда Telegram va Instagram’даги саҳифаларига жойлайди. Ҳатамов иккинчи тайм охирида Instagram фойдаланувчилари томонидан Исфандиёрнинг видеоси аллақачон 1,5 млн марта томоша қилинганини эслайди.

Шундан кейин видео футболга алоқадор бўлган-бўлмаган хоҳ ўзбекча, хоҳ хорижий ижтимоий тармоқ саҳифаларида айлана бошлайди. Футбол карикатурачиси Ҳамид Саҳари эса колумбиялик мухлисларнинг қўллови, Исфандиёрнинг Ўзбекистон миллий терма жамоасини руҳлантирганини акс эттирувчи видео эълон қилади.

Ҳозирда Бектош Ҳатамовнинг уч ўғли ҳам Paxtakor Junior’да шуғулланади. Унинг айтишича, фарзандларини «футболга боринглар» деб мажбурламаган, улар билан футбол ҳақида суҳбат қилиб туриши, кичиклигидан стадиондаги ўйинларга олиб тушгани сабаб болалар ўйинга қизиққан бўлиши мумкин.
Бектош Ҳатамов биринчи ўйиндан кейин ўз хулосалари билан бўлишиб, Аббосбек Файзуллаевнинг ўйинидан қониққани, ҳимоячиларимиздан бироз қониқмаганини айтди.

«Битта гол урганимиздан кейин орқага қайтиб олишимиз керак эди, ҳеч бўлмаса, бир очко олсак яхши эди, деб ўйлайман. Гол урдик, яна уроламиз деган иштиёқ устун келди, шекилли. Учинчи голда ҳам ҳимоячимиз тўп учун охиригача курашолмади. Назаримда, бизга тажриба етишмади. Масалан, Колумбия ЖЧга биринчи бор 1962 йил чиққан, Португалия 1966 йил. Тажриба эса йиллар давомида шаклланади», — дейди у.
20 июьн куни Бектош Ҳатамов оиласи билан Мексикадан Ҳьюстонга учиши керак бўлганда бирдан режалар ўзгарганини айтди.

«Самолётга чипталар олинган, меҳмонхоналар брон қилинган эди. Бирдан Равшан Эрматов қўнғироқ қилиб, Атлантага боришимизни сўради. Футболчиларимиз билан кўришишимиз керак экан. Кейин футбол федерация бизга бошқа чипта олиб берди. Исфандиёр Атлантада машғулотлар олиб бораётган футболчиларимиз билан кўришди, расмларга тушди. Кейин улар билан бирга Ҳьюстонга учиб келдик», – дейди ўзбекистонлик футбол мухлиси.
Бектош Ҳатамов ўйинга тушишда ўзи билан Ўзбекистон байроғи, Марказий Осиё давлатлари байроқлари тасвири туширилган шарф олиб кирганини айтди. Португалияга қарши ўйин учун эса Исфандиёр ва унинг акаларига ЎФА томонидан либослар берилади.

Ҳатамов Мексикада Ўзбекистон миллий жамоаси либосини роса қидирганини эслайди. Унинг айтишича, Adidas, Nike, Puma каби машҳур брендларнинг дўконларидан улар ишлаб чиқарган мамлакат футболкаларини осон топиш мумкин.

«Тўғри, 7saber яхши форма чиқарган, лекин инфратузилма йўқ-да. Масалан, Nike’нинг дунё бўйлаб 20 мингдан ортиқ дўкони бор. Начора, бизнинг формалар Ўзбекистоннинг ўзидан олиб келиняпти. Бу ҳам мамлакатнинг иқтисодиёти яхшиланиб бориши билан боғлиқ. Масалан, Норвегиянинг формаси менга жуда ёқди, иқтисодиёти ҳам анча яхши», — дейди мухлис.
У, шунингдек, мамлакат иқтисодиёти юксалиб борса, одамларнинг моддий имкониятлари кенгаяверса, Америкадек қиммат жойларга кўп сонли мухлисларимиз ёпирилиб бориши, либос ҳам муаммо бўлмаслигини таъкидлайди.
«Ўзбекистон ўйинларига фақат ўзбекистонликлар эмас, кўплаб қўшни республикалардан қардошларимиз келган. Бу ҳам аслида фахр. МДҲ давлатлари орасида фақат биз чиқдик, бу катта нарса. Бу ғалабани фарзандларимиз чуқур ҳис қилмаслиги мумкин. Чунки бу авлодга бир очко етмай қолиб ёки бошқа сабаблар билан чиқолмай қолганимиздаги алам бегона. Байроғингизни бутун дунё кўряпти, мадҳиянгизни жим тинглаяпти — юрагингиз ҳаприқиб, этингиз жимирлаб кетади», — дейди Бектош Ҳатамов.
Азамат Абдуғаффоров
Фарғоналик 34 ёшли Азамат Абдуғаффоров ҳам Ўзбекистон миллий терма жамоасининг ўйинларига, ғалабали юришларига шайдо. У Тошкентда, фармацефтика заводида дори ишлаб чиқариш билан шуғулланади.

Азамат болалигида отаси телевизорда «Манчестер Юнайтед» ўйинини томоша қилаётганида, унга қўшилиб, Криштиану Роналдунинг ўйинига қизиқиб қолганини эслайди. Шундан кейин футболга алоҳида меҳр қўяди, маҳаллада, мактабда дўстлари билан тўп тепади ва ҳозиргача «Реал Мадрид» ва Роналду мухлиси. Маҳаллий клублардан эса «Нефтчи»га хайрихоҳ.

Азамат Абдуғаффоров
«Миллий терма жамоа ўйинларини ёшлигимда у қадар кўп кўрмас эдим. Чунки очко нима, мундиал қанчалик аҳамиятли эканини билмаганман. Лекин ютқизганда алам қилган, йиғлаганмиз. Ўзим таъсирчанман, Колумбия билан ўйинда ҳам мадҳиямиз янграганда кўзимдан ёш чиқди», — дейди Азамат Абдуғаффоров.

Жаҳон чемпионатини «Зидан калла қўйган» йилдан бери кузатиб келадиган Азамат ўйинларни майдондан томоша қилиш учун илк бор 2022 йил икки яқин дўстлари — Шерзод ва Ниғматилла билан Қатарга боради. Ўшанда у «Ўзбекистон мундиалга чиқса, қаерга бўлса ҳам бирга борамиз» деб ният қилади.
Уч йигит феврал ойида визага ариза топширади. 5 июнда суҳбат бўлади ва уларга виза берилади. Азаматга кўра, сафар учун бир кишига энг камида беш минг доллар керак. Харажатлар Қатардагидан кўра кўпроқ. Масалан, ўйинлар бошқа-бошқа давлатларда бўлиб ўтаётгани учун бир стадиондан иккинчисига, албатта, самолётда учиб бориш керак.

«Уйда телевизор орқали томоша қилиш билан майдонда томоша қилиш умуман бошқа-бошқа нарса. Америкадаги чемпионат муҳитига тушгандан кейин ҳақиқатан ҳам биз мундиалда эканимизни ҳис қилдим. Бундаги ҳиссиётни таърифлаб беролмайман. Ўзбекистон байроғи, дўппилар билан футбол майдонига яқинлашганимизда бошқа мамлакат одамлари «Ўзбекистон, Ўзбекистон» деб келади-да, расмга тушиб кетади. Одам фахрланиб кетяпти-да», — дейди Азамат.
Ўзбекистоннинг гуруҳ босқичидаги илк ўйини Азаматнинг фикрича, яхши бўлди, фақат натижани инобатга олмаганда.

«Йигитлар ҳақиқатан яхши ўйнашди, ўзларининг даражасидан ҳам баландроқ, чамамда. Энди, барибир, Колумбия мундиал таъмини 60 йил илгари тотган жамоа. Шунинг учун буёғини тушунса бўлади», — дейди ўзбекистонлик мухлис.

Азамат колумбияликларнинг самимиятидан хурсанд бўлади. Ўйиндан олдин ҳам, кейин ҳам рақиб жамоа мухлислари ўзбекистонликлар билан очиқ чеҳрада суҳбатлашгани, расмларга тушганини айтади. Испан тилида савол берган тележурналистларга эса Азамат инглизчада «Ўзбекистон ютади» деб қўйган.
«Бу ерда терма жамоа шаънидан кўра ватан туйғуси устунлик қилди. Бошқа спорт тури билан келганимизда ҳам шунақа ҳиссиёт бўлиши мумкин. Лекин футбол – миллионлар ўйини, бу жуда катта атмосфера ва бир вақтнинг ўзида бутун дунё нигоҳида бўлиш дегани», — дейди у.

Азамат, шунингдек, ўзбекистонлик футболчиларга ўзларига ортиқча босим олмасдан, маза қилиб ўйнаш, тажриба орттириш кераклигини айтган бўларди. Унинг фикрича, футболчилар ўзбек халқининг мундиалга чиқиш орзусини амалга оширди. Демак қолганини ҳам амалласа бўлади.
Ален Маҳмудов
Ален Маҳмудов
СИ соҳасида таҳлилчи. Тошкентда туғилган. 2002 йилда АҚШга кўчиб ўтган. Ҳозирда икки мамлакатда яшайди — олти ой Колумбияда, олти ой Бразилияда.

Аленнинг тан олишича, футболга ҳеч қачон жиддий қизиқмаган. Болалигида Америка футболи ўйнаган, сузишга қатнаган. Жаҳон чемпионатини дўстлари билан томоша қилган. 2018 йилда биргаликда Россияга мухлислик қилганларини эслайди — «шунчаки у турнирда қатнашган ягона МДҲ мамлакати бўлгани учун».

«Ўшанда саккиз йилдан кейин ўз терма жамоамизга мухлислик қилишимиз, умуман Ўзбекистон жаҳон чемпионатига чиқиши хаёлимизга ҳам келмаганди. Бу бошқа бир оламдаги воқеликдек туюлганди», — дейди Ален.
Оилада, бу йилгисини ҳисобга олмаганда, жаҳон чемпионатини томоша қилишмаган. Телевизор қаршисида йиғилиш учун иккита сабаб бор эди: майдонда — Ўзбекистон терма жамоаси ўз тарихидаги илк ўйинида Колумбияга қарши, трибунада эса — мундиалда илгари ҳеч қачон бўлмаган ўғли.

«Ота-онам телевизорни ёқиб, уйдан туриб ўйинни томоша қилганига ҳалигача ишонолмаяпман. Онам астойдил мухлислик қилди. Қариндошларимнинг айтишича, у [ўйин пайти ҳаёяжондан] қичқирган ва биз ютолмаганимиздан хафа бўлган. Португалия билан ўйинни ҳам дадам билан бирга кўришди. Ўйлайманки, Конго билан ўйинни ҳам томоша қилишади, аниқ мухлислик қилишади», — дейди Ален.
У 2025 йил ноябрида, терма жамоа жаҳон чемпионатига чиққанида, шахсан ўзи трибунада, Ўзбекистон мухлислари орасида бўлиши кераклигини тушуниб етди.

«Худди шу пайт Тошкентда эдим, дўстларим билан саралаш ўйинларини томоша қилаётгандим ва ўша атмосферадаги нимадир мени чиндан ҳам ўзига тортди. Ўшандаёқ терма жамоани шахсан қўллаб-қувватлашим кераклигини тушундим. Қуръа ташлангач, колумбиялик дўстларим менга ёзишни бошлашди. Энди бир-биримизга қарши ўйнашимизга тўғри келишини айтиб, ҳазиллашишарди», — деб эслайди йигит.
Баҳорда Маҳмудов чипталарни кузата бошлади. Энг арзонлари 800 доллар атрофида эди. Аленнинг Ўзбекистондан эканлигини билган америкалик дўсти унга битта чипта совға қилганида, у пул сарфлашга тайёр турган эди.

«Мехикога учишдан олдин отам Тошкентдан терма жамоамизнинг футболкаларини бериб юборди ва мен уларни ўзим билан олдим. Энди баъзи лотин америкалик дўстларим Korzinkaʼдан олинган Ўзбекистон терма жамоаси футболкасида юришибди», — дейди Маҳмудов.

Мехикода Ален бир танишиникига келиб тушди. «Диванда ухладим. Лекин нима фарқи бор? Олдинда шундай ўйин турганда, полда бўлсаям ухламайманми!» — дейди у.
Ўйиндан бир кун олдин бўлиб ўтган мухлислар фестивалида Ален Ўзбекистон ва Қирғизистондан келган ишқибозлар билан танишди. Айтишича, ўйин куни стадионга кетаётганларида атрофдагилар уларга ўгирилиб қарашган — деярли ҳамма сариқ рангда эди.

«Мен терма жамоа футболкасида, байрамона дўппида ва ўзбек байроғи туширилган шарфда эдим. Одамлар ёнимга келиб, суратга тушишни сўрашар, гапга солишарди. Мексикаликлар ва колумбияликлар учун Ўзбекистондан келган одамни учратиш — жуда ноёб ҳодиса. Балки, бундай ҳолат ҳаётда бир марта рўй берар», — дейди Маҳмудов.
Аленнинг жойи 600-секторларда — «деярли томнинг тагида» эди. Бироқ, унинг айтишича, ҳамма нарса жуда яхши кўриниб турган. Айнан ўша ерда, трибунада у жонли мухлисликнинг бутун жозибаси нимада эканини тушуниб етди.

«Бу менинг бундай даражадаги ўйинда илк бор иштирок этишим эди. Бир жойга тўпланган бунча энергияни ҳеч қачон эшитмагандим: ноғоралар, ҳайқириқлар, трибуналар гумбурлаши. Бунгача бразилиялик дўстларим билан “Маракана”да кичикроқ ўйинларга тушганман — биз маҳаллий “Фламенго” клубига мухлислик қиламиз, лекин бу бутунлай бошқа нарса эди», — дейди Маҳмудов.
Унинг сўзларига кўра, Ўзбекистон терма жамоасини қозоғистонликлар, қирғизистонликлар ва бошқа МДҲ мамлакатлари вакиллари қўллаб-қувватлаётганини кўриш жуда таъсирли бўлган.

«Ҳатто ёнимизда ўтирган америкаликлар ҳам Ўзбекистонга мухлислик қилишди, шунчаки Колумбия кучли бўлгани ва улар аутсайдерни қўллаб-қувватлашни хоҳлагани учун», — деб эслайди мухлис.

Ўзбекистон ва Колумбия учрашувининг энг ёрқин лаҳзаси Аббосбек Файзуллаевнинг 60-дақиқада урган голи бўлди.

«Бу ҳиссиётлар портлаши эди. Шундай бақирдимки, ўз овозимни ўзим эшитмадим. Атрофимдагиларнинг деярли ҳаммаси сариқ рангда — Колумбия фанатлари эди. Ўша лаҳзада улар жим бўлиб қолишди. Афтидан, бир кун аввалги Португалия ва Конго ўйинидаги каби бўлади, ҳисоб тенглашади ва ўзбеклар босимни ошириши мумкин, деб ўйлашди. Голдан сўнг улар бизни табриклашди, қўллаб-қувватлашди», — дейди Маҳмудов.
Мухлиснинг фикрича, терма жамоа дебют ўйинида 2:2 ҳисобидаги дурангга ўйнаган, бироқ барча имкониятлардан фойдалана олмаган.

Маҳмудов чемпионатгача терма жамоадан фақат икки ўйинчини: «Манчестер Сити»да ўйнайдиган [Абдуқодир] Ҳусанов ва жамоа сардори [Элдор] Шомуродовни таниганини айтади. Жамоада ўзининг севимли ўйинчиси сифатида 22 ёшли ярим ҳимоячи Аббосбек Файзуллаевни тилга олади.

«Аббос Файзуллаев Ўзбекистон тарихидаги жаҳон чемпионатларидаги илк голни урди. Буни маҳорат билан бажарди ва табрикларни шундай камтарлик билан қабул қилди. Мен уни дарров ёқтириб қолдим. Тўғриси, у ҳиссиётларини янада очиқроқ намойиш этишини истардим. Лекин бу вазминликда рақибга нисбатан шунча ҳурмат бор эди. Роналду гол урганида у ерда бутун бир спектакль бўлади: рақслар, қийқириқлар, маросим. Бу йигит эса шунчаки жилмайиб қўйди. Умид қиламанки, унинг фаолияти узоқ давом этади», — дейди Ален.
Маҳмудов Португалияга қарши ўйинни Колумбияда томоша қилди. Унинг тан олишича, биринчи ўйиндан сўнг терма жамоа ҳар қандай рақибга қаршилик кўрсата олади, деган ишонч пайдо бўлган, бироқ ўтказиб юборилган учта голдан кейин умид сўна бошлаган.

«Йигитларга ачиндим. Ахир Португалия — улар тўқнаш келган жамоалар ичида энг кучлиси. Рейтингда ҳам улар Колумбиядан юқорида туради. Ким билади, балки Португалияда чемпионликни қўлга киритиш имкони бордир. Роналду каби ўйинчилари бор экан, улар доим бунга яқин бўлишади», — дейди ишқибоз.
Агар Ўзбекистон гуруҳдан чиқа олмаса, Маҳмудов чемпионатни кузатишда давом этади ва Колумбияга мухлислик қилади.

«Мен шу ерда яшайман, колумбиялик дўстларим бор — шунинг учун бу жамоанинг тақдирига бефарқ эмасман. Уларнинг имкониятлари балки унчалик катта эмасдир, лекин кўрамиз. Мен истамайдиган ягона нарса — Аргентина ёки Франциянинг яна ғолиб бўлиши. Улар шундоғам ютиб бўлишган. Сўнгги 20–30 йилда ғалаба қозонмаган жамоани кўришни истардим. Ана ўшанда ҳақиқатан ҳам қизиқ бўларди», — дея сўзига якун ясайди у.

Материални Отабек Турдиев тайёрлади.
Русчадан Муқаддамхон Саидрасулова ўгирди.
Суратлар муаллифи Евгений Сорочин. Шунингдек, мақолада қаҳрамонларнинг шахсий архивидаги суратлар ҳам ишлатилган.

Матн ва барча график материалларга бўлган ҳуқуқлар Gazeta'га тегишли. Gazeta'да эълон қилинган материаллардан фойдаланиш шартлари билан қуйидаги ҳаволада танишишингиз мумкин.

Қизиқарли нарсаларни биласизми? У ҳақида бошқаларга айтиб бермоқчимисиз? Ўз ҳикоянгизни sp@gazeta.uz электрон манзилига юборинг.
Made on
Tilda