Брайтон-Бичдаги «Кичкина Тошкент»
Ўзбек дўконлари тармоғи қандай қилиб Нью-Йоркнинг диққатга сазовор масканига айланди?
Tashkent Supermarket — ўн йил ичида Кони-Айленд авенюсидаги битта дўкондан бутун Нью-Йорк бўйлаб бешта филиалгача кенгайган, миллий таомлар таклиф этувчи иссиқ ошхонага эга дўконлар тармоғи. Gazeta ушбу бизнес қандай йўлга қўйилгани, минглаб харидорларни нима билан ўзига жалб этиши ҳамда нега палов, манти ва иссиқ нон учун бу ерга одамлар шаҳарнинг ҳамма бурчакларидан келишини ўрганиш мақсадида улар орасида энг донғи кетгани — Брайтон-Бичдаги филиалига ташриф буюрди.
Tashkent Supermarket — ўн йил ичида Кони-Айленд авенюсидаги битта дўкондан бутун Нью-Йорк бўйлаб бешта филиалгача кенгайган, миллий таомлар таклиф этувчи иссиқ ошхонага эга дўконлар тармоғи. Gazeta ушбу бизнес қандай йўлга қўйилгани, минглаб харидорларни нима билан ўзига жалб этиши ҳамда нега палов, манти ва иссиқ нон учун бу ерга одамлар шаҳарнинг ҳамма бурчакларидан келишини ўрганиш мақсадида улар орасида энг донғи кетгани — Брайтон-Бичдаги филиалига ташриф буюрди.
Ўзбекистонда меҳмонни ош билан сийлаш, барра маҳсулотлар харид қилиш учун бозорга олиб бориш, қадимий шаҳарларни кўрсатиш ва кўп асрлик анъаналар билан таништириш одат тусига кирган. Шунинг учун ҳам мамлакатимизни кўпинча меҳмондўст ва самимий деб аташади. Биз шаҳримизга келган меҳмонларга ўзларини ўз уйларидагидек ҳис этишларига ёрдам беришдан хурсанд бўламиз.
Ватанидан минглаб километр олисда ҳам меҳмонларга нисбатан ана шундай муносабатни сақлаб қолган ўзбекистонликлар бор. Дунёнинг энг талабчан мегаполисларидан бири — Нью-Йоркда ўн йилдан ортиқ вақтдан бери иссиқ таомлар тайёрланадиган ошхонага эга Tashkent Supermarket дўконлар тармоғи фаолият юритиб келмоқда. Нью-Йорк мери Зоҳран Мамданига бу ердаги мантилар манзур бўлган, машҳур америкалик актриса Сара Жессика Паркер эса Манхэттендаги бешинчи филиал очилишини орзиқиб кутганини тан олган.
Gazeta мухбирлари Брайтон-Бичдаги супермаркетда бўлиб, унинг менежери Фазлиддин Асрорқулов билан тармоқнинг ички тузилиши, ўзбекона рецептларнинг мослаштирилиши ҳамда тўйимли тушлик нархини 10-15 доллар атрофида ушлаб туриш механизмлари ҳақида суҳбатлашди.
Ватанидан минглаб километр олисда ҳам меҳмонларга нисбатан ана шундай муносабатни сақлаб қолган ўзбекистонликлар бор. Дунёнинг энг талабчан мегаполисларидан бири — Нью-Йоркда ўн йилдан ортиқ вақтдан бери иссиқ таомлар тайёрланадиган ошхонага эга Tashkent Supermarket дўконлар тармоғи фаолият юритиб келмоқда. Нью-Йорк мери Зоҳран Мамданига бу ердаги мантилар манзур бўлган, машҳур америкалик актриса Сара Жессика Паркер эса Манхэттендаги бешинчи филиал очилишини орзиқиб кутганини тан олган.
Gazeta мухбирлари Брайтон-Бичдаги супермаркетда бўлиб, унинг менежери Фазлиддин Асрорқулов билан тармоқнинг ички тузилиши, ўзбекона рецептларнинг мослаштирилиши ҳамда тўйимли тушлик нархини 10-15 доллар атрофида ушлаб туриш механизмлари ҳақида суҳбатлашди.
Туманнинг «юраги» —
«Кичкина Тошкент»
«Кичкина Тошкент»
Брайтон-Бич авенюдаги дўкон — тармоқдаги биринчиси эмас, шунга қарамай, айтиш мумкинки, энг таниқлиси. У туманнинг энг гавжум чорраҳасида, темирйўл излари остидаги бурчакда жойлашган.
Супермаркет менежери Фазлиддин Асрорқуловнинг сўзларига кўра, бу ер юқори пиёдалар оқимини ҳисобга олган ҳолда танланган: Нью-Йорк аҳолисининг салмоқли қисми жамоат транспортидан фойдаланади ва бу ердаги ҳаракат эрталабдан то кечгача тинмайди.
«Бир томондан тўғридан-тўғри пляжга чиқилади, иккинчи томонда — метро, тепада эса поезд юриб туради. Одамлар шу ерда станциядан чиқишади — бу Брайтондаги энг серқатнов жой. Нью-Йоркда кўпчилик уйда овқат пиширмайди — вақт йўқ, ҳамма банд. Улар дўконга кириб, керакли нарсасини олиб кетаверади», — дея тушунтиради у.
Супермаркет менежери Фазлиддин Асрорқуловнинг сўзларига кўра, бу ер юқори пиёдалар оқимини ҳисобга олган ҳолда танланган: Нью-Йорк аҳолисининг салмоқли қисми жамоат транспортидан фойдаланади ва бу ердаги ҳаракат эрталабдан то кечгача тинмайди.
«Бир томондан тўғридан-тўғри пляжга чиқилади, иккинчи томонда — метро, тепада эса поезд юриб туради. Одамлар шу ерда станциядан чиқишади — бу Брайтондаги энг серқатнов жой. Нью-Йоркда кўпчилик уйда овқат пиширмайди — вақт йўқ, ҳамма банд. Улар дўконга кириб, керакли нарсасини олиб кетаверади», — дея тушунтиради у.
Брайтон-Бич тумани одатда «Кичик Одесса» деб юритилади. Бу ном унга XX асрнинг иккинчи ярмида бошланиб, 1990 йилларда кучайган собиқ СССР мамлакатларидан келган муҳожирлар оқимидан сўнг ўрнашиб қолган. Тармоқнинг биринчи шохобчаси 2012 йилда Кони-Айленд авенюсида очилган эди. Бу аста-секинлик билан ўзига мижоз тўплаган, минимал инфратузилмага эга кичик дўкон эди. Орадан беш йил ўтиб, 2017 йилда Брайтон-Бичдаги филиали ишга тушди.
«Бруклинда ўзимизникилар кўп. Ўзбекистон, Тошкент ҳақида тасаввурга эга бўлган русийзабонлар кўпчиликни ташкил қилади. Шунинг учун ҳам дўкон номи уларга таниш туюлади», — дейди Асрорқулов.
«Бруклинда ўзимизникилар кўп. Ўзбекистон, Тошкент ҳақида тасаввурга эга бўлган русийзабонлар кўпчиликни ташкил қилади. Шунинг учун ҳам дўкон номи уларга таниш туюлади», — дейди Асрорқулов.
Асосий харидорлар – яқин-атрофдаги уйларда яшовчи аҳоли. Менежернинг фикрича, уларни ўзига тортадиган нарса фақатгина бу ернинг яқинлиги ва қулайлиги эмас. Гап жамоа ҳар бир майда нарсада кўрсатишга ҳаракат қилаётган ўзбекона меҳмондўстликдадир. Агар харидор бирор маҳсулотни топа олмаса, ходим унга керакли растагача ҳамроҳлик қилади, танлашга кўмаклашади ва куни яхши ўтишини тилайди.
«Мижоз биринчи ўринда. Ҳамиша юзда табассум бўлиши керак. Шу сабабли бир марта келган одам доим қайтиб келади», — дейди Фазлиддин.
«Мижоз биринчи ўринда. Ҳамиша юзда табассум бўлиши керак. Шу сабабли бир марта келган одам доим қайтиб келади», — дейди Фазлиддин.
реклама
реклама
Бугун бу чорраҳани кўпчилик «Кичкина Тошкент» деб атайди, чунки бу ерга улкан қозонларда пиширилган палов, қовоқли қайноқ манти, шунингдек, Бухоро, Самарқанд ва Тошкент рецептлари асосида ёпилган нон учун атайин келишади.
Дўкон ичкаридан қандай тузилган
Дўкон ичкариси тахминан 16–20 та бўлимга, жумладан, киришдаги хавфсизлик хизмати, касса, гўшт, ширинлик, нон маҳсулотлари, баққоллик, мева-сабзавотлар бўлимлари, иккита ошхона ва фудбарга ажратилган. Иситиладиган патнислар ва совиткичли пештахталарга 210 хилдан ортиқ таом, салат, пишириқ ва десертлар қўйилган.
Фақатгина фудбарнинг ўзида таомларни тортиш ва тўлдириб бориш билан 36 нафарга яқин ходим шуғулланади. Брайтон филиалида жами 200 дан ортиқ киши меҳнат қилади. Менежернинг сўзларига кўра, иш жараёни «ҳеч қачон тўхтамайди» – дўкон ҳафтасига етти кун, тонгги соат олтидан ярим тунгача ишлайди.
Фақатгина фудбарнинг ўзида таомларни тортиш ва тўлдириб бориш билан 36 нафарга яқин ходим шуғулланади. Брайтон филиалида жами 200 дан ортиқ киши меҳнат қилади. Менежернинг сўзларига кўра, иш жараёни «ҳеч қачон тўхтамайди» – дўкон ҳафтасига етти кун, тонгги соат олтидан ярим тунгача ишлайди.
Кўпчилик таомлар анъанавий ўзбек рецептлари асосида тайёрланади. «Паловни ўзгартириб бўлмайди», — дейди Асрорқулов ишонч билан. Айрим таомлар маҳаллий харидорларга мослаштирилган: масалан, бир қатор таомларда ёғ миқдори Ўзбекистондагига нисбатан камайтирилган. Харидорлар орасида, айниқса, қовоқ ва исмалоқли манти жуда харидоргир.
Дўконда нонлар ҳудудий рецептлар — Тошкент, Бухоро, Самарқанд нонлари, патир, обинон, лепёшка каби турларда ёпилади. Ҳар бир нон турига ўз новвойи бириктирилган бўлиб, улар янги ходимларга ҳунар ўргатади.
Дўкондаги барча маҳсулотлар ҳалол. Агар маҳсулот таркибида талабларга мос келмайдиган масаллиқ аниқланса, у пештахтага қўйилмай, таъминотчига қайтариб юборилади. Гўшт Нью-Жерсидаги USDA стандартлари бўйича сертификатланган ўзимизнинг ҳалол кушхонадан келтирилади; колбаса ва гўшт маҳсулотлари эса «Baht» савдо белгиси остида ишлаб чиқарилади.
«Биз ишлаб чиқаришдан дўконларга етказиб беришгача бўлган бутун жараённи назорат қиламиз», — дея тушунтиради Фазлиддин. Унинг сўзларига кўра, АҚШда бир хил юқори сифатни ушлаб туриш осон эмас — бу катта харажат ва доимий назоратни талаб этади.
Маҳсулотларнинг тахминан 20 фоизи, жумладан, қуруқ мевалар, ёнғоқлар, зиғир ёғи Ўзбекистондан олиб келинади. Маҳаллий брендларнинг айрим товарлари Марказий Осиё ва МДҲ мамлакатларидаги дистрибьюторлар орқали импорт қилинади. Логистикани тўрт-бешта ихтисослашган компания амалга оширади. Қолган маҳсулотлар МДҲ мамлакатлари ва америкалик ишлаб чиқарувчилар ҳисобидан шакллантирилади.
Tashkent Supermarket тармоғида Нью-Йоркда истиқомат қилувчи турли миллатларга мансуб мингга яқин киши ишлайди. Ходимлар орасида Ўзбекистон, Россия, Украина, Мексика ва бошқа мамлакатлардан келганлар бор. Брайтон-Бичда рус ва ўзбек тиллари ҳам кам эшитилмаса-да, иш жараёнидаги мулоқот инглиз тилида олиб борилади. Агар ходим инглиз тилини билмаса, у мослашиб олгунига қадар унинг она тилини биладиган ҳамкасблари ёрдам бериб туради.
«Таомларимизнинг ўзи – реклама»
Tashkent Supermarket фуд-барида 10–15 долларга тўйиб овқатланиш мумкин — бу ердаги бир порция палов ресторандагидан икки-уч баравар арзон туради. Фазлиддин Асрорқуловнинг сўзларига кўра, ҳамёнбоп нархлар ишлаб чиқариш миқёси ва ўз хомашё базасига эгалик билан изоҳланади.
«Нархни паст ушлаб туриш учун кўпроқ ишлаб чиқариш керак. Ва маҳсулотларнинг аксарияти ўзимиздан чиқади», — дейди у.
Аксарият таомлар учун гўшт ўз кушхонасидан олинади, бу эса таннарх ва сифатни назорат қилиш имконини беради.
«Нархни паст ушлаб туриш учун кўпроқ ишлаб чиқариш керак. Ва маҳсулотларнинг аксарияти ўзимиздан чиқади», — дейди у.
Аксарият таомлар учун гўшт ўз кушхонасидан олинади, бу эса таннарх ва сифатни назорат қилиш имконини беради.
Овқатни фақат дўконнинг ўзидан олиб кетиш шарт эмас. Tashkent Supermarket АҚШда машҳур бўлган Grubhub, Uber Eats ва DoorDash каби озиқ-овқат етказиб бериш хизматлари билан ҳам ишлайди, йирик филиалларида эса буюртмаларни эшикгача етказиб берувчи ўз курьерлари ҳам бор.
Дўконнинг ижтимоий тармоқлар ва реклама билан шуғулланадиган алоҳида жамоаси мавжуд. Бироқ, менежернинг айтишича, асосий ўринни барибир таом ва сервис эгаллайди.
«Маҳсулотларимиз, таомларимиз ва ходимларимизнинг ўзи табиий рекламага айланиб қолган», — дейди у ишонч билан.
Дўконнинг ижтимоий тармоқлар ва реклама билан шуғулланадиган алоҳида жамоаси мавжуд. Бироқ, менежернинг айтишича, асосий ўринни барибир таом ва сервис эгаллайди.
«Маҳсулотларимиз, таомларимиз ва ходимларимизнинг ўзи табиий рекламага айланиб қолган», — дейди у ишонч билан.
Фазлиддиннинг айтишича, Нью-Йоркда «сарафан радио» яхши ишлайди. Озиқ-овқат блогерлари дўкон ҳақида хабар топиб, уларнинг видеолари вирусдек тарқалгунига қадар супермаркет шаҳарда аллақачон машҳур бўлиб улгурган эди.
реклама
реклама
Нью-Йорк шаҳар кенгаши аъзоси Зоҳран Мамдани интервьюларидан бирида Ташкент дўконининг мантисини татиб кўришни тавсия қилган.
«Яқинда жанубий Бруклиндаги “Tashkent” деган жойда манти едим. Ақл бовар қилмас даражада мазали экан. Албатта, ўша ерга бир киринг», — дея ўртоқлашганди у.
Менежердан ушбу изоҳдан сўнг савдо ошдими, деб сўралганда, у шунчаки жилмайди: «Бизда шундоғам манти доим етишмайди. Чиқарилади-ю, тугайди. Чиқарилади-ю, тугайди».
«Яқинда жанубий Бруклиндаги “Tashkent” деган жойда манти едим. Ақл бовар қилмас даражада мазали экан. Албатта, ўша ерга бир киринг», — дея ўртоқлашганди у.
Менежердан ушбу изоҳдан сўнг савдо ошдими, деб сўралганда, у шунчаки жилмайди: «Бизда шундоғам манти доим етишмайди. Чиқарилади-ю, тугайди. Чиқарилади-ю, тугайди».
Оддий кунларда бу ерда турли харидорларни учратиш мумкин. Gazeta мухбирлари уларнинг бир нечтаси билан суҳбатлашди.
Лиля Ўзбекистонда улғайган, Бруклинда яшайди ва бу ерга деярли ҳар куни келади.
«Ватан соғинчи бор, уйга талпинаман — ҳеч нарсани яширмайман, — дейди аёл гўшт танлар экан. — Бу ердаги маҳсулотлар доим сифатли, барра, покиза эканини биламан. Ва энг асосийси — ҳалол».
«Ватан соғинчи бор, уйга талпинаман — ҳеч нарсани яширмайман, — дейди аёл гўшт танлар экан. — Бу ердаги маҳсулотлар доим сифатли, барра, покиза эканини биламан. Ва энг асосийси — ҳалол».
Сэм ва Мэри супермаркетга биринчи марта келишлари — пляжга кетаётиб, йўл-йўлакай киришга қарор қилишибди. Улар ўзбек таомлари ҳақида деярли ҳеч нарса билишмасди ва янги бирор нарса татиб кўришни хоҳлашди.
Яна бир харидор, маҳаллий фуқаро, бу ерга мунтазам келиб туради ва ҳар сафар манти олиб кетади. У мантини биринчи марта Рокэуэй-Бичдаги Uma’s номли ўзбек ресторанида еб кўрган ва ўшандан бери ҳамма ердан қидиради.
«Бу ердаги мевалар ҳам доим ажойиб. Танлов катта, сифати яхши», — дея қўшимча қилди у.
Яна бир харидор, маҳаллий фуқаро, бу ерга мунтазам келиб туради ва ҳар сафар манти олиб кетади. У мантини биринчи марта Рокэуэй-Бичдаги Uma’s номли ўзбек ресторанида еб кўрган ва ўшандан бери ҳамма ердан қидиради.
«Бу ердаги мевалар ҳам доим ажойиб. Танлов катта, сифати яхши», — дея қўшимча қилди у.
Ҳар бир филиал деворларига Ўзбекистон шаҳарлари манзаралари туширилган плакатлар осилган. Асрорқуловнинг сўзларига кўра, бу ердаги муҳит Ўзбекистон ҳиссини бериши керак. Янги мижоз илк бор миллий таомларни татиб кўриб, бу нима ва қаердан эканини сўраса, ходимлар тушунтириб беришади. Тармоқнинг асосий вазифаси ҳам шу — таомлар орқали ташриф буюрувчиларни ўзбек маданияти билан таништириш.
Давлат Умаров суҳбатлашди.
Матн муаллифи: Зилола Тоирова.
Муҳаррир: Виктория Абдурахимова.
Фотосуратлар муаллифи: Евгений Сорочин.
Все права на текст и графические материалы принадлежат изданию Gazeta. С условиями использования материалов, размещённых на сайте интернет-издания Gazeta, можно ознакомиться по ссылке.
Знаете что-то интересное и хотите поделиться этим с миром? Пришлите историю на sp@gazeta.uz
